Rachunkowość

Rachunek zysków i strat

Iwona Mulik
Właścicielka AMG Biuro Rachunkowe
Aktualizacja
Stan prawny
26 października 2026

Definicja

Rachunek zysków i strat (RZiS) to część sprawozdania finansowego, która pokazuje przychody, koszty i wynik finansowy firmy za dany okres. Sporządzają go jednostki prowadzące księgi rachunkowe – w wariancie porównawczym albo kalkulacyjnym.

Co zawiera rachunek zysków i strat

RZiS pokazuje, jak firma doszła do zysku lub straty: od przychodów ze sprzedaży, przez koszty działalności operacyjnej, pozostałe przychody i koszty operacyjne, przychody i koszty finansowe, aż po podatek dochodowy i wynik netto.

Wariant porównawczy i kalkulacyjny

  • Wariant porównawczy – koszty prezentowane są według rodzajów (amortyzacja, materiały i energia, usługi obce, wynagrodzenia itp.) i korygowane o zmianę stanu produktów. Często wybierają go mniejsze firmy.
  • Wariant kalkulacyjny – pokazuje koszt wytworzenia sprzedanych produktów oraz koszty sprzedaży i ogólnego zarządu. Ułatwia ocenę rentowności sprzedaży.

Mikro- i małe jednostki mogą korzystać z uproszczonych wzorów sprawozdań przewidzianych w załącznikach do ustawy o rachunkowości.

Kto sporządza RZiS

Rachunek zysków i strat jest obowiązkowym elementem rocznego sprawozdania finansowego jednostek prowadzących pełną księgowość, m.in. spółek z o.o., spółek akcyjnych i spółek komandytowych. Sprawozdanie sporządza się na dzień zamknięcia ksiąg, a następnie zatwierdza i składa do KRS w terminach wynikających z przepisów.

Przedsiębiorcy rozliczający się na KPiR nie sporządzają RZiS, choć podobne zestawienie przychodów i kosztów warto przygotowywać dla siebie.

Najczęstsze pytania

Czym różni się rachunek zysków i strat od bilansu?

Bilans pokazuje stan majątku i źródeł jego finansowania na określony dzień, a rachunek zysków i strat – przychody, koszty i wynik za cały okres.

Który wariant RZiS wybrać?

Wariant porównawczy jest prostszy i częściej stosowany w małych firmach. Kalkulacyjny lepiej pokazuje koszty sprzedanych produktów. Wybór zapisuje się w polityce rachunkowości.

Czy JDG musi sporządzać rachunek zysków i strat?

Nie, jeśli prowadzi KPiR lub rozlicza się ryczałtem. Obowiązek dotyczy jednostek prowadzących księgi rachunkowe.

Powiązane hasła w encyklopedii

Hasło ma charakter informacyjny i opisuje stan prawny na wskazany dzień. Nie zastępuje indywidualnej porady – w konkretnej sprawie skontaktuj się z nami.